W ciągu pierwszego półrocza 2016 roku Grupa Kapitałowa PGE zidentyfikowała czynniki, które w istotny sposób mogły przyczynić się do zmiany wartości posiadanych aktywów wytwórczych oraz wartości firmy w segmencie Energetyka Odnawialna.

W czwartym kwartale 2016 roku Grupa dokonała ponownej weryfikacji przesłanek i stwierdziła konieczność dokonania aktualizacji odpisów w obszarze energetyki wiatrowej.

Do najważniejszych czynników wpływających na wartość odzyskiwalną aktywów w ocenie Grupy Kapitałowej PGE należą:

Zmiany w otoczeniu rynkowym

Opóźnienie wejścia w życie nowego systemu wsparcia dla produkcji energii elektrycznej z OZE powoduje, iż wybudowane nowe jednostki uczestniczą w dotychczasowym systemie wsparcia. Chociaż od początku 2016 roku ograniczone zostało wsparcie dla dużej energetyki wodnej i technologii współspalania biomasy z węglem, to przesunięcie w czasie momentu wejścia w życie zapisów rozdziału 4 ustawy o odnawialnych źródłach energii z 20 lutego 2015 roku przyczyniło się do zwiększenia i tak dużej nadwyżki zielonych certyfikatów. Dodatkowo oczekiwanie co do zmiany zasad wsparcia wpłynęło na intensyfikację prac budowlanych, czego konsekwencją było oddanie do użytku znacznej ilości elektrowni wiatrowych w 2015 roku oraz w 2016 roku. W rezultacie wpłynęło to na dalsze spadki cen praw majątkowych oraz pogorszenie prognoz na przyszłość.

Zmiany w otoczeniu prawnym

20 maja 2016 roku została uchwalona ustawa o inwestycjach w zakresie farm wiatrowych, która między innymi zmienia definicję budowli w ustawie prawo budowlane. Zmiana definicji budowli powoduje, iż rozszerzony zostanie zakres opodatkowania podatkiem od nieruchomości dla farm wiatrowych.

Skutkiem powyższych zdarzeń Grupa Kapitałowa PGE prognozuje zmniejszenie generowanych przepływów pieniężnych w przyszłości oraz stwierdziła ryzyko utraty wartości przez aktywa wytwórcze segmentu Energetyka Odnawialna w obszarze elektrowni wiatrowych.

Testy na utratę wartości zostały przeprowadzone na 30 czerwca 2016 roku a następnie na 31 grudnia 2016 roku w odniesieniu do ośrodków wypracowujących środki pieniężne („CGU”) poprzez ustalenie ich wartości odzyskiwalnej. Wartość odzyskiwalna analizowanych aktywów została ustalona w oparciu o oszacowanie ich wartości użytkowej metodą zdyskontowanych przepływów pieniężnych netto na podstawie projekcji finansowych przygotowanych na zakładany czas użytkowania danego CGU. Zdaniem Grupy Kapitałowej PGE przyjęcie projekcji finansowych dłuższych niż pięcioletnie jest zasadne ze względu na fakt, iż rzeczowe aktywa trwałe wykorzystywane przez Grupę Kapitałową PGE mają istotnie dłuższy okres ekonomicznej użyteczności oraz ze względu na istotny i długoterminowy wpływ szacowanych zmian w otoczeniu regulacyjnym.

W zakresie projektów budowy farm wiatrowych istotny wpływ na dokonanie odpisów aktualizujących miały:

  • ustawa z dnia 20 maja 2016  roku o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych określiła warunki budowy oraz lokalizacji elektrowni wiatrowych w sąsiedztwie istniejącej albo planowanej zabudowy mieszkaniowej. Przepisy ustawy dotyczą instalacji na lądzie o mocy powyżej 40 kW. Najważniejsze wprowadzone ustawą zmiany to:
    • minimalna odległość elektrowni od budynku mieszkalnego albo budynku o funkcji mieszanej jest równa lub większa dziesięciokrotności wysokości elektrowni wiatrowej mierzonej od poziomu gruntu do najwyższego punktu budowli, wliczając elementy techniczne, w szczególności wirnik wraz z łopatami;
    • pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowej wydane przed dniem wejścia w życie ustawy zachowują moc, o ile w ciągu trzech lat od dnia wejścia w życie ustawy wydana zostanie decyzja o pozwoleniu na użytkowanie.

projekt Rozporządzenia Rady Ministrów z listopada 2016 roku w sprawie maksymalnej ilości i wartości energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii, która może zostać sprzedana w drodze aukcji w 2017 roku. Zgodnie z ustawą z dnia 20 lutego 2015 roku o odnawialnych źródłach energii, Rada Ministrów określa ilość energii jaka może zostać zakupiona w drodze aukcji z odnawialnych źródeł energii w roku następnym. Spadek wartości projektów inwestycyjnych wynika z dużej ich podaży przy małym popycie na energię odnawialną wynikającą z projektu Rozporządzenia.

Ze względu na małe prawdopodobieństwo możliwości realizacji projektów Grupa Kapitałowa podjęła decyzję o objęciu odpisem aktualizującym wszystkich projektów inwestycyjnych lądowych farm wiatrowych, za wyjątkiem projektu Karnice II. Wysokość odpisu z tytułu utraty wartości dla tego projektu ustalono tak jak dla aktywów przeznaczonych do zbycia tj. poprzez porównanie wartości bilansowej aktywów do wartości godziwej pomniejszonej o koszty zbycia.

Przyjęte założenia

Poniżej przedstawiono kluczowe założenia wpływające na oszacowanie wartości użytkowej testowanych CGU:

  • uznanie za jeden CGU odpowiednio:
    • elektrowni szczytowo-pompowych
    • pozostałych elektrowni wodnych
    • poszczególnych elektrowni wiatrowych
  • produkcja energii elektrycznej i praw majątkowych została założona na podstawie danych historycznych oraz oszacowań eksperckich wykonanych na potrzeby inwestycyjne, skorygowanych o dyspozycyjność poszczególnych jednostek,
  • prognozy cen energii elektrycznej na lata 2017-2038, zakładające trend rosnący rynkowej ceny hurtowej do roku 2031 oraz spadek cen w kolejnych latach (w cenach stałych),
  • prognozy cen praw majątkowych pochodzenia energii ze źródeł odnawialnych zakładające wzrost a następnie, począwszy od 2019 roku, spadek cen (z zastrzeżeniem, iż dla produkcji pokrytej kontraktami przyjęto ceny wynikające z tych kontraktów),
  • wzrost obciążenia z tytułu podatku od nieruchomości,
  • utrzymanie zdolności produkcyjnych w wyniku prowadzenia inwestycji o charakterze odtworzeniowym,
  • przyjęcie średniego ważonego kosztu kapitału po opodatkowaniu (WACC) w okresie projekcji na poziomie 7,56%.

Prognozy cen energii elektrycznej i praw majątkowych pochodzenia energii pochodziły z opracowania przygotowanego przez niezależnego eksperta. Przyjęto prognozę cen energii określoną jako najbardziej prawdopodobną, przy czym w części pokrytej kontraktami, przyjęto ceny wynikające z tych kontraktów w okresie ich obowiązywania.

Utrata wartości majątku wytwórczego segmentu Energetyka Odnawialna

Przeprowadzone testy wykazały, iż nastąpiła utrata wartości w odniesieniu do części farm wiatrowych, większości projektów inwestycyjnych oraz do przypisanej do tego CGU wartości firmy.

Stan na dzień 31 grudnia 2016 r. (w mln PLN) Wartość aktywów przed odpisem Utrata wartości Wartość po odpisie
Jednostki wytwórcze segmentu Energetyki Odnawialnej  
Elektrownie szczytowo-pompowe 808 - 808
Pozostałe elektrownie wodne 322 - 322
Elektrownie wiatrowe 2.567 (369) 2.198
Projekty inwestycyjne wiatrowe 224 (218) 6
Projekty inwestycyjne morskie 61 - 61
Wartość firmy 285 (277) 8
RAZEM 4.267 (864) 3.403
Aktywa nieprzypisane i non-core 82 (1) 81
RAT i WN w budowie (bez projektów wiatrowych) 19 - 19
RAZEM: 4.368 (865) 3.503

Analiza wrażliwości

Wyniki analizy wrażliwości wykazały, że największy wpływ na wartość użytkową wycenianych aktywów mają przede wszystkim zmiany założeń dotyczących średnioważonego kosztu kapitału, ceny energii elektrycznej oraz ceny sprzedaży praw majątkowych. Poniżej przedstawiono szacowany wpływ zmiany kluczowych założeń na zmianę odpisu aktualizującego wartość aktywów segmentu Energetyki Odnawialnej na dzień 31 grudnia 2016 roku (dane w mln PLN).

Parametr Zmiana Wpływ na odpis aktualizujący
    Zwiększenie odpisu Zmniejszenie odpisu
Zmiana ceny energii elektrycznej w całym okresie prognozy +1% - 16,6
  - 1% 16,6 -
Zmiana WACC + 0,5 p.p. 61,6 -
  - 0,5 p.p. - 52,2
Zmiana ceny praw majątkowych w całym okresie prognozy + 1% - 8,8
  - 1% 8,8 -